Kościół Marii Panny w Dreźnie – najmłodszy kościół z XVIII wieku?

Kościół Marii Panny w Dreznie - widok współczesny

Nazywane przez niektórych „Florencją północy”, Drezno należy bez wątpienia do najpiękniejszych miast Saksonii. Szczególnie jego starówka urzeka niezwykłym klimatem, który zawdzięcza mnogością prawdziwych arcydzieł XVIII-wiecznej i XIX-wiecznej architektury: katedry Świętej Trójcy, pałacu Zwinger czy Opery Sempera. Uwagę przyciąga jednak przede wszystkim znajdujący się na Nowym Rynku monumentalny, a przy tym pełen lekkości i subtelności kościół Marii Panny. Zaprojektowany na planie centralnym i wzniesiony w latach 1726-1743, urzeka zarówno niezwykle harmonijną formą, jak i jasno-beżową barwą piaskowca, z którego został wybudowany. Tylko gdzieniegdzie na regularnej fasadzie dostrzec można cegły w kolorze ciemno-szarym, których użycie dla turysty niezaznajomionego z historią miasta wydać by się mogło zupełnie niezrozumiałe. Z pewnością dla takiego turysty zaskoczeniem byłby również fakt, że tego wspaniałego kościoła, którego może dziś oglądać, jeszcze w latach 70. XX wieku na próżno byłoby szukać na zdjęciu ukazującym panoramę Drezna.o

Kościół Marii Panny w Dreznie – widok współczesny

 

Panorama Drezna – widok współczesny

Chociaż dziś starówka Drezna zachwyca pięknem zabytkowych budowli, w rzeczywistości większość z nich stanowi jedynie rekonstrukcję tych, które powstały na przestrzeni XVIII czy XIX wieku. W nocy z 13 na 14 lutego 1945 roku miasto zostało bowiem zbombardowane w wyniku przeprowadzonych przez lotnictwo brytyjskie i amerykańskie nalotów dywanowych. Jedną z tych budowli, które ucierpiały w największym stopniu, był właśnie kościół Marii Panny, którego kopuła zawaliła się rankiem 15 lutego. Chociaż w późniejszych miesiącach bardzo szybko podjęto decyzję o odbudowie większości najważniejszych zabytków wchodzących w skład drezdeńskiej starówki (pałac Zwinger zaczęto odbudowywać jeszcze w tym samym roku), miejsce, w którym znajdowały się ruiny kościoła Marii Panny, pozostawiono w charakterze pomnika, który wielu mieszkańców Drezna traktowało jako miejsce upamiętniające tych spośród zabitych, których miejsce spoczynku pozostawało nieznane.

Panorama Drezna tuż po bombardowaniu w 1945 roku

 

Ruiny kościoła Marii Panny w 1970 roku

Dopiero w 1985 roku, wraz z postępującą degradacją ruin kościoła, zdecydowano się na jego odbudowę. Prace rozpoczęły się po upadku Muru Berlińskiego w 1989 roku i trwały aż do 2005 roku, kiedy to ukończony kościół Marii Panny uznano  za symbol pojednania. Przy jego rekonstrukcji użyto największą możliwą ilość zachowanych fragmentów pierwotnej budowli, które można dziś rozpoznać właśnie za sprawą owego rzucającego się w oczy, ciemno-szarego koloru. Jednocześnie wraz z odbudową kościoła zniknął jednak  z przestrzeni miasta najwyraźniejszy znak świadczący o jego zbombardowaniu w 1945 roku, tak że nieobeznanemu z historią miasta turyście fakt ten mógłby zupełnie umknąć uwadze. Chociaż jednak świadomość tego, że zarówno sam kościół Marii Panny, jak i większość pozostałych obiektów wchodzących w skład malowniczej drezdeńskiej starówki, stanowi jedynie rekonstrukcje może w znaczący sposób zmienić odbiór tego miejsca, nie ma wątpliwości, że zmiana ta może mieć charakter ubogacający. Wtedy Drezno przestaje być jedynie jednym z wielu miast posiadających piękną starówkę, lecz staje się miejscem, w którym zachwyt nad wspaniałością architektury przeplata się z zadumą i refleksją nad sztuką, historią i samym człowiekiem.